Adam ile ilgili Atasözleri – Açıklaması ve Anlamı

Adamın yere bakanından, suyun sessiz akanından kork.
Genellikle sessiz akan sular derin ve tehlikeli olurlar. Bir olay karşısında duygu ve düşüncelerini açığa vurmayan, niyetini belli etmeyen, sessiz kalan kimseler de ağır akan suya benzerler. Sinsidirler, içlerinde besledikleri kötülükleri hissettirmezler, bu bakımından sakıncalıdırlar.


Adam adama gerek olur.
İnsanın tüm ihtiyaçlarını tek başına sağlaması olanaksızdır. Başkalarının yardımına muhtaçtır.


Adamın kötüsü olmaz, meğer züğürt ola.
İnsanlar kötü karakterli olarak dünyaya gelmezler. Onları doğruluktan uzaklaştıran, kötülüğe ve suç işlemeye zorlayan yoksulluktur.


Adam adama yük değil, can gövdeye mülk değil.
Birileri gelip konuğumuz olabilir, evimizde kalabilir. Bu konuk tıpkı can gibidir; can nasıl gövdeye geldiği gibi gidiyorsa, konuk da günün birinde geldiği gibi gidecektir. Bu sebeple yanımıza gelen arkadaş, dost, yakın ve konuklarımızdan yaka silkmemeliyiz.


Adamın ahmağı malını över.
Kişi mal varlığı ile övünürse, karşısındakilerde bir hırs, bir istek uyandırır. Bu da malının elden gitmesine sebep olabilir.


Adam adam, pehlivan başka adam.
Herkesin yapabildiği işleri yapan adam, sıradan bir kişidir. Herkesin yapamayacağı işi yapabilen adam, üstün nitelikli kişi olarak tanınıp övülür.


Adam adamdan korkmaz, utanır.
Bir kimse kendisine yapılan kabalık, kötülük karşısında sert tepki göstermiyor, benzer bir şekilde karşılık vermiyorsa, bu korktuğundan değildir; hatır saydığındandır, utandığındandır, duygularına egemen olduğundandır.


Adam adamdır, olmasa da pulu; eşek eşektir, olmasa da çulu.
Bir kimsenin toplumdaki seçkin yeri ve önemi zengin ya da yoksul hâliyle ölçülemez. Kimi insanlar son derece yoksuldurlar ama kendilerinde bir adamlık vardır. Kimileri de zengindir ama insanlıktan nasiplerini almamışlardır. Dolayısıyla yoksul olmak insanın değerini düşürmez, zengin olmak da değerini artırmaz.
* pul: Eskiden kullanılmış en küçük metal para.
* çul: Giysi.


Adam adamı bir kere aldatır.
Bir kimse, huyunu suyunu bilmediği bir kişiye bir kez aldanır; bir daha aldanmaz. Çünkü bir kez aldanmış ve ders almıştır. Artık kendini ona göre ayarlar, karşı tarafın düzenbaz olduğunu bildiği için tedbir alır, düzenbaz ne derse desin inanmaz ve tuzağına düşmez.
* düzenbaz : Hile yoluyla aldatan, hile yapan.


Adam hacı mı olur ulaşmakla Mekke’ye, eşek derviş mi olur taş çekmekle tekkeye?
Görünüş değiştirmekle veya birine benzemekle insanın seviyesi değişmez. Toplum gözünde değerlenmek veya bir makama, seviyeye ulaşmak için, o durumun gerektirdiği nitelikleri taşımak (ya da yerine getirmek) gerekir.


Adam iş başında belli olur.
İnsanı gösteren sözü değil, işidir. Bir insanın gerçek değeri; becerikli mi beceriksiz mi, çalışkan mı tembel mi, başarılı mı başarısız mı, iyi mi kötü mü olduğu yaptığı işlerle, çevresindekilere karşı takındığı tutumla ölçülür.


Adamın iyisi alışverişte belli olur.
Alışveriş bir insanın karakterini, iyi ya da kötü oluşunu belirleyen en önemli ölçütlerden biridir. Alışveriş her şeyden önce çıkara dayanır. Birçok insan da çıkarı için ahlâk kurallarını çiğnemekten kaçınmaz. Bunu anlamanın en iyi yolu da kişiyi alışverişte denemektir. Alışveriş sırasında hileye başvurmayan, hakkı gözeten, yalan söylemeyen, ahlâksız yollara sapmayan kimse iyi insandır.


Adam olacak çocuk bokundan belli olur.
Bir insanın bir işte başarılı olup olamayacağı, ilerleyip ilerleyemeyeceği daha ilk girişimlerinden belli olur. Kişinin o işi ciddiye alıp almaması, ilerideki durumuna ilişkin bir fikir verebilir.


Adam adama gerek olmasa her biri bir dağ başında olurdu.
İnsanlar, tüm ihtiyaçlarını tek başlarına karşılayamazlar. Bu bakımdan, toplu hâlde yaşamak ve birbirlerine yardım etmek zorundadırlar.


Adam olana bir söz yeter.
İyi yetişmiş, kişilikli, anlayışlı, duyarlı kişiler kendilerine söylenen sözü, ilk söylenişinde anlarlar ve sözün gereğini yerine getirirler. Bir sözü defalarca söyleten, söyleyeni zorlayan, çıkmaza sokan kimselerde ise, bir kavrayış noksanlığı, bir ahlâk eksikliği var sayılabilir.


Adam yanıla yanıla, pehlivan yenile yenile.
İnsanın, her girişimi başarıyla sonuçlanmayabilir. Ama yeni girişimlerinde, önceki girişimlerindeki hatalara düşmeyecek deneyimler kazanmış olur. Bu da yeni girişimlerindeki başarı şansını yükseltir.

1.5 2 votes
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x
Scroll to Top